Parachain — Rollup Bilgi Seli

Peter’ın Parachain ve Rollups hakkındaki yorumuna bir iki tepki geldi. Muhtemelen kutsal Rollup’larımızı berbat Parachain’lerle nasıl karşılaştırırsınız diye düşünüyorlardır.

Bunun hakkında konuşalım (Orjinal Kaynak)

Öncelikle şunda anlaşalım Sharding yapıları Rollup yapılarından çok daha güvenli yapılardır. Ethereum sharding yol haritasını tamamlamış olsaydı Ethereum topluluğu da Rollup’lar ile bu kadar kafayı bozmazdı. Çünkü Rollup dediğimiz aslında fakir adamın Sharding çözümüdür.

Rollup’lar da Shard’lar gibi Data’sını ayrı bir katmanda tuttururlar. L1 tarafından işlemlerini Execute edecek Validator’ler atanmadığı için başka Execution mekanızmaları icat ederler. Optimistic Rollup yoluna giderlerse gecikme süresi yükselir, ZK Rollup yoluna giderlerse işlem masrafı yükselir, yazılım karmaşıklaşır, her VM’i kullanamazsın. Yine de ZK, mevcut çözümü değiştirmek için yeterince iyi bir noktaya gelirse, Polkadot da kullanabilir.

Sharding sayısı sınırlı Rollup sayısı sınırsız muhabbeti ise boş bir ezber. Polkadot’un Secondary Checkers mekanızması oldukça yüksek adetlere güvenli bir şekilde ölçeklenebilecek yetenekte. Şuan Kusama’da kaç Shard var Ethereum’da kaç Rollup var? Shard’lar için Validator sayısının limit olma ihtimali var. Oraya daha çok var da o limite gelirsek nasıl aşılabildiğini de görürsünüz :)

Ethereum’un geleceğinde datası Ethereum üzerinde olan EVM çalıştıran Enshrined Rollup’lar vardır. Geri kalan bütün modulerlik söylemleri geçici hevesler. Ethereum üzerinde ortak güvenlik altında modüler blockchain çalıştırılabilir olsaydı Gavin Wood zaten Ethereum’dan hiç ayrılmazdı. Fakat gerçek şu ki Ethereum homojen bir akıllı kontrat altyapısı olmaktan çıkamaz.

Ethereum neden homojen bir ağ olmak zorunda? Çünkü yaptığınız değişikliklerin kodlarında güvenlik riskleri bulunacak ve Ethereum bu riskleri sizin üzerinizden alamaz. Ethereum bir kod parçası Polkadot ise bir topluluk tarafından yönetilen sosyal bir varlıktır.

Bunu anlamamak özellikle Censorship Resistance konusunda kafaları karıştırıyor. Ethereum tarafında exit mekanızmaları olmak zorunda. Çünkü Ethereum pasif. Polkadot’da buna gerek yok çünkü Governance size exit yolunu açabilir.

Fakat Ethereum’daki bu Censorship mekanızması yüzünden Rollup’ların hata düzeltme imkanı yoktur. Çünkü kodlarda bir hata varsa Rollup Validator’leri bu hatanın exploitini engelleyemez. Polkadot’da ise Parachain’ler rahatlıkla hata düzeltmesi yapabilir hatta bu düzeltme için geç kaldılarsa Polkadot da onlara yardım edebilir.

Kusama ve Karura’dan bu konuda güzel bir örnek

Kusama’s Governance Thwarts Would-be Attacker!

Bu farklardan dolayı Ethereum’da farklı VM’ler ve farklı kanıt sistemleri çalıştırmak oldukça risklidir. Zero Day saldırılarını Ethereum’da güvenli bir şekilde engelleyemezsiniz.

Bu risklere rağmen bu yolda yürümeyi seçtiniz diyelim. Bu ağlar için ortak bir altyapı ve ortak bir iletişim yapısı kurmanız da gerekiyor. Polkadot yıllardır Substrate ve XCM’i geliştiriyor. Ethereum’un bunların muadillerini oluşturması ne kadar zaman alır?

Polkadot’da projeler günlük hayatlarında kullandıkları modern diller ile geliştirme yapabilecekleri WebAssembly üzerinde çalışıyorlar. Ethereum’da ise projeler EVM’e katlanmak zorundalar. Bu zorluğu Ethereum’un hatrına katlanmaya ne zamana kadar devam edecekler?

Akıllı kontratı çalıştırmak için dizayn edilmiş bir VM üzerinde blockchain geliştirmeye çalışmak akıl karı değil.

Code is Law diyen bir zincir -> Kötü bir VM -> Güvensiz kodlar ->Multi Sig ile kontrol

Özetlemek gerekirse Ethereum’un hikayesi governance’dan kaçmak isterken her tarafı multi-sig’ler ile dolmuş olan bir ekosistemin hikayesidir. Eğer governance yapıları ile gereksiz bir savaş içerisinde değilseniz Polkadot’dan kaçmanız için bir sebebiniz yok. Çok daha güvenli ortamın gelip keyfini çıkarabilirsiniz.

Unlisted

--

--

https://linktr.ee/orientusprime

Love podcasts or audiobooks? Learn on the go with our new app.

Get the Medium app

A button that says 'Download on the App Store', and if clicked it will lead you to the iOS App store
A button that says 'Get it on, Google Play', and if clicked it will lead you to the Google Play store